Në Pescate, një qytet i vogël në provincën e Lecco-s, një burri me origjinë nga Kosova, i cili jetonte në Itali prej dhjetë vitesh, iu mohua shtetësia italiane nga kryetari i bashkisë Dante De Capitani. Arsyeja: pamundësia e tij për të shqiptuar qoftë edhe një fjalë të vetme në italisht gjatë ceremonisë së betimit.

Episodi shkaktoi polemika sepse aplikanti i kishte të gjitha dokumentet në rregull, përfshirë certifikimin e ndjekjes së kurseve të detyrueshme të italishtes, të miratuara tashmë nga Prefektura. Megjithatë, kur erdhi koha për të lexuar formulën e betimit – “Betohem se do t’i jem besnik Republikës dhe do të respektoj Kushtetutën dhe ligjet e Shtetit” – burri nuk ishte në gjendje të shqiptonte asnjë rrokje të vetme. “Arrita të shoh se, pavarësisht certifikatave të kursit të italishtes që kishte ndjekur, burri nuk ishte në gjendje të lexonte ose të shqiptonte asnjë fjalë në gjuhën tonë”, shpjegoi kryebashkiaku De Capitani. Gjatë ceremonisë, gruaja dhe fëmijët e aplikantit, të cilët të gjithë dinin të flisnin italisht, u përgjigjën në vend të tij. “I pyeta ata”, tha kryebashkiaku, “si ishte e mundur që një person që ka jetuar në vendin tonë për dhjetë vjet, që punon këtu, që ka një familje që flet italisht, të mos ishte në gjendje të thoshte asnjë fjalë në gjuhën tonë. Megjithatë, certifikata tregoi se ai kishte ndjekur kurset e nevojshme. Anëtarët e familjes thanë se kjo ndodhi sepse ai fliste vetëm me kolegët dhe të afërmit e tij kosovarë”. Rasti ngre pyetje në lidhje me kontrollet efektive mbi kurset e gjuhës të kërkuara për të marrë shtetësinë. Për të marrë shtetësinë italiane, aplikanti duhet të tregojë se ka të ardhura të mjaftueshme për të mbështetur veten, se nuk ka precedent penal dhe se nuk ka arsye që pengojnë sigurinë e Republikës. Ndër kërkesat themelore është edhe njohja e gjuhës italiane, e certifikuar përmes kurseve specifike.

Betimi i besnikërisë ndaj Republikës Italiane bëhet para kryetarit të bashkisë ose të deleguarit të tij në cilësinë e regjistruesit të gjendjes civile dhe përfshin leximin e formulës: “Betohem se do t’i jem besnik Republikës dhe do të respektoj Kushtetutën dhe ligjet e Shtetit”. Kërkesa për një takim për betim duhet të bëhet brenda afatit të prerë prej 6 muajsh, përndryshe dekreti që jep shtetësinë italiane bëhet i paefektshëm. Ceremonia zakonisht zhvillohet në një sallë të hapur për publikun, ku kushdo mund të marrë pjesë, duke e bërë edhe më të dukshëm sikletin e situatës së përjetuar në Pescate. Kryetari i bashkisë e mbrojti vendimin e tij duke theksuar se është thelbësore që ata që bëhen shtetas italianë të demonstrojnë integrim të vërtetë gjuhësor.