Shumë njerëz e kanë zakon t’i kërcasin gishtat e duarve, qafën apo edhe gjunjët. Për disa është një mënyrë për t’u çlodhur, ndërsa të tjerë e bëjnë pa e kuptuar fare. Megjithatë, prej vitesh qarkullon ideja se ky zakon shkakton artrit ose dëmton kyçet. A është kjo e vërtetë?

Sipas studiuesve, zhurma karakteristike që dëgjohet kur kërcasim gishtat nuk vjen nga përplasja e kockave, siç mendojnë shumë njerëz. Ajo krijohet brenda nyjeve, të cilat janë të mbushura me një lëng të veçantë të quajtur lëng sinovial. Ky lëng lubrifikon kyçet dhe u lejon atyre të lëvizin pa fërkime.

Brenda këtij lëngu ndodhen gazra të tretur, si dioksidi i karbonit, oksigjeni dhe azoti. Kur tërheqim ose përkulim gishtin, presioni brenda nyjës ndryshon papritur, duke bërë që të formohet ose të shpërbëhet një flluskë mikroskopike gazi. Pikërisht ky ndryshim i menjëhershëm i presionit prodhon tingullin e njohur “krak”.

Pasi nyja kërcet, duhen rreth 15 deri në 30 minuta që gazrat të shpërndahen sërish në lëngun sinovial. Kjo është arsyeja pse i njëjti gisht nuk mund të kërcitet menjëherë për herë të dytë.

Po a shkakton artrit?

Studimet shkencore nuk kanë gjetur prova bindëse që kërcitja e zakonshme e gishtave rrit rrezikun për artrit. Një nga studimet më të njohura u krye nga mjeku amerikan Donald Unger, i cili për më shumë se 50 vjet kërciti vetëm gishtat e njërës dorë, ndërsa dorën tjetër nuk e preku kurrë. Në fund të eksperimentit, ai nuk gjeti asnjë ndryshim mes dy duarve për sa i përket artritit.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se kërcitja e tepërt dhe me forcë mund të irritojë indet përreth nyjeve ose ligamentet te disa persona. Në raste të rralla, mund të shkaktojë dhimbje, ënjtje ose ulje të forcës së kapjes së dorës, veçanërisht nëse bëhet vazhdimisht dhe me lëvizje të dhunshme.

Nëse kërcitja shoqërohet me dhimbje, skuqje, ënjtje ose vështirësi në lëvizje, atëherë mund të jetë shenjë e një problemi të kyçeve dhe duhet konsultuar një mjek. Në këto raste, zhurma nuk është shkaku i problemit, por një simptomë që meriton vlerësim.

Në përfundim, kërcitja e herëpashershme e gishtave nuk konsiderohet e rrezikshme për shumicën e njerëzve dhe nuk ka prova që ajo shkakton artrit. Megjithatë, si me çdo zakon, është mirë të shmangen lëvizjet e tepruara ose të dhunshme, sidomos nëse shfaqen dhimbje ose shqetësime.