Përballë kufizimeve që kanë metodat tradicionale të lënies së duhanit, po fiton terren një qasje e re: reduktimi i dëmit. Kjo strategji bazohet në zgjidhje më pak të dëmshme se duhani që digjet, me një synim të qartë: uljen e vdekshmërisë dhe sëmundjeve kardiovaskulare.

Në vijim sjellim një intervistë me John Deanfield, kardiolog britanik, i cili diskuton reduktimin e dëmit si një strategji të re që përmirëson shëndetin publik dhe jetën e konsumatorëve:

Në vend që të kërkohet domosdoshmërisht ndërprerja e plotë, nevojitet një strategji e re: reduktimi i dëmit. Kjo qasje synon t’i drejtojë duhanpirësit drejt alternativave më pak të dëmshme, duke i ndihmuar ata të arrijnë një stil jete më të shëndetshëm.

Cilat janë ndryshimet kryesore mes reduktimit të dëmit dhe metodave tradicionale të lënies së duhanit?

Reduktimi i dëmit përfaqëson një ndryshim në politikat shëndetësore, të cilat po fokusohen gjithnjë e më shumë te parandalimi. Jemi në një moment të rëndësishëm, ku po kuptohet gjithnjë e më qartë se trajtimi i sëmundjes nuk mjafton. Me plakjen e popullsisë dhe shtimin e sëmundjeve kronike, sistemet shëndetësore janë nën presion të madh.

Ajo që duhet të bëjmë është të parandalojmë sëmundjet. Ideja që mund të vonojmë ose të ulim shfaqjen e tyre duke shmangur faktorët e rrezikut është bërë thelbësore. Reduktimi i dëmit nga duhani është një shembull konkret. Ai tregon se ndryshime të vogla, të nisura herët dhe të mbajtura gjatë në kohë, mund të sjellin përfitime të mëdha.

Si mund të ndihmojnë produktet alternative në uljen e sëmundjeve të lidhura me duhanin?

Lënia e duhanit, sidomos e atij me djegie, ka ndikim të menjëhershëm pozitiv në shëndetin e popullsisë. Kjo është, sigurisht, zgjidhja më e mirë. Por, nëse nuk arrijmë t’i bindim të gjithë duhanpirësit ta lënë plotësisht, sot ekzistojnë alternativa që përputhen me logjikën e reduktimit të dëmit.

Qasja e reduktimit të dëmit nënkupton zgjedhjen e formave më pak të dëmshme të konsumit të nikotinës, në vend të kërkesës për lënie të menjëhershme dhe të plotë për të gjithë, gjë që në shumë raste nuk është realiste.

Si ndikon kontrolli i duhanit në përmirësimin e shëndetit publik?

Lënia e duhanit sjell përfitime të menjëhershme. Brenda disa muajsh vihet re rënie e ndërlikimeve kardiovaskulare. Dihet gjithashtu se sa më herët të lihet duhani, aq më të mëdha janë përfitimet në uljen e rrezikut dhe vdekshmërisë. Një i ri që pi duhan mund të humbasë një dekadë ose më shumë jetë. Por, nëse e lë herët, mund ta rifitojë pothuajse të gjithë këtë kohë të humbur.

Të dhënat tregojnë se edhe ndryshimi i mënyrës së konsumit të duhanit sjell efekt klinik të prekshëm. Për shembull, Suedia ofron të dhëna interesante: burrat që reduktuan pirjen e cigareve me djegie duke përdorur produkte alternative me nikotinë patën ulje të ndjeshme të rrezikut. Ndërsa gratë, që nuk përdorën alternativa si në rastin e burrave, nuk panë përmirësim të ngjashëm.

Çfarë roli kanë institucionet publike në promovimin e alternativave ndaj duhanit?

Në rastin e sëmundjeve kardiovaskulare, ulja e faktorëve të rrezikut si kolesteroli apo tensioni i lartë ka përfitime të mëdha. Prandaj, është detyrë e institucioneve publike të investojnë në zbulimin e hershëm të rrezikut dhe në zbatimin e qasjeve që i ulin ato. Për sa i përket duhanit, kjo lidhet drejtpërdrejt me uljen e konsumit të cigareve me djegie.

Megjithatë, mënyra e zbatimit ndryshon nga vendi në vend. Për shembull, cigaret elektronike konsiderohen një alternativë me më pak rrezik dhe disa vende i inkurajojnë. Britania është një shembull i qartë për adoptimin e këtyre alternativave. Në vende të tjera, këto produkte shihen si të dëmshme dhe nuk rekomandohen.

Çdo masë që ul konsumin e cigareve me djegie, qoftë edhe pjesërisht, është e dobishme për shëndetin e popullsisë. Prandaj, qeveritë duhet të angazhohen plotësisht duke e bërë reduktimin e dëmit nga duhani një shtyllë qendrore të politikave të tyre të shëndetit publik.