Kryefjala Logo

Si ndikojnë stereotipet tek duhanpirësit? Stigmatizimi nuk është zgjidhja

29 Gusht, 2025 | 6:05 am

Herën tjetër që takon një duhanpirës, mos e gjyko, por gjej kohë ta kuptosh dhe t’i ofrosh një alternativë më të mirë.

Të gjithë kemi dëgjuar për dëmet që shkakton duhanpirja në shëndetin e individit. Duhanpirësit janë të vetëdijshëm edhe për ndikimin negativ që duhani ka në mjedis. Por pavarësisht kritikave, heqja dorë nuk është e lehtë, sepse zakoni është i fortë.

Stigmatizimi shpesh është më i dëmshëm se sa e imagjinojmë. Stereotipet që shoqëria krijon për duhanpirësit ndikojnë negativisht në shëndetin e tyre mendor.

Studimet kanë treguar se stresi zvogëlon funksionin vendimmarrës dhe rrit dëshirën për substanca që ofrojnë kënaqësi. Si rezultat, kur janë të stresuar, duhanpirësit ndiejnë një shtysë më të fortë për të pirë duhan, edhe pse i njohin pasojat.

Mbështetje për duhanpirësit
Nga programet edukative në shkolla e deri te fushatat kundër duhanit, shumë nisma synojnë të zvogëlojnë numrin e duhanpirësve dhe të përmirësojnë shëndetin publik. Megjithatë, shumica e tyre fokusohen më shumë te parandalimi i të rinjve nga nisja e duhanpirjes, ndërsa pak vëmendje i kushtohet mbështetjes për ata që tashmë pinë duhan.

Si pasojë, duhanpirësit shpesh ndihen të “braktisur”, sepse fushatat ekzistuese nuk i ndihmojnë realisht në procesin e lënies së duhanit. Prandaj, në vend që t’i stigmatizojmë apo gjykojmë, duhet të përqendrohemi te reduktimi i dëmeve që sjell duhanpirja. Kjo do të ishte një alternativë më e mirë për të ndërtuar një shoqëri pa tym.
Çfarë është reduktimi i dëmit nga duhani?
Reduktimi i dëmeve të duhanit është një strategji e shëndetit publik që synon të ulë rreziqet shëndetësore të lidhura me përdorimin e produkteve të tij.
Ajo pranon se një ndalim i menjëhershëm i cigareve nuk është gjithmonë i realizueshëm për shkak të faktorëve si varësia ndaj nikotinës, kënaqësia personale apo edhe tregtia e paligjshme e cigareve. Për këtë arsye, koncepti i reduktimit të dëmit inkurajon duhanpirësit që nuk janë gati të heqin dorë plotësisht nga nikotina, të kalojnë në alternativa pa tym.
Kur ndizet një cigare, djegia e duhanit çliron mbi 6.000 substanca të dëmshme, prej të cilave mbi 100, si monoksidi i karbonit dhe katrani janë provuar shkencërisht se shkaktojnë sëmundje të rënda.
Ndryshe nga cigaret, alternativat pa tym që ngrohin duhanin janë më pak të dëmshme, pasi shmangin çlirimin e monoksidit të karbonit dhe katranit. Këto pajisje prodhojnë një aerosol që përbëhet nga ujë, glicerinë dhe nikotinë. Duke qenë se duhani ngrohet dhe nuk digjet, shmanget krijimi i këtyre substancave.
Edhe tymi dhe hiri janë të rrezikshëm për jo-duhanpirësit që i thithin, ndërsa aerosoli i prodhuar nga pajisjet e ngrohjes nuk i ekspozon ata ndaj tymit. Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se këto alternativa nuk janë të padëmshme, pasi përmbajnë nikotinë, e cila shkakton varësi.

Të ngjashme